Əbdüləziz

Əbdüləziz ziyalı və müasir insan idi və Osmanlının maariflənməsi üçün var gücüylə çalışdı.

Sultan Əbdüləzizin çevrilişlə endirilməsində Yeniqapı mövləvixanası fəaliyyətdə idi, İngiltərə işğalı əsnasında da yenə bura fəaliyyətdə idi.

Əbdüləziz xan çox müşfiq, sevgi dolu, mərhəmətli, olduğu hər yerdə keyfiyyət və gözəllik hakim olan bir müsəlman idi. Əbdüləziz xanın keyfiyyətini, ziyalılığını, dindarlığını həzm edə bilməyənlər namərdcəsinə bu igidi şəhid etdilər. Dünyaya onun alicənablığını tanıdacağıq.

Əbdüləziz dövründə camaatları dəstəkləmək üçün yaradılan Məclisi-Məşayihdən Əbdülhəmid dövründə müsəlmanları əzmək üçün istifadə edildi.

Əbdüləziz xan mövhumatçılığa qarşı idi. Musiqini, heykəli, rəsmi, operanı sevən, təşviq edən ziyalı insan idi. Tam bir Quran tələbəsiydi.

Sultan Əbdüləziz çox ziyalı, ruhlu insan idi. "Valsa dəvət" adlı bəstəsi ən gözəl əsərlərindən biridir. Gənclərin əksəriyyəti bu məlumatları bilmir.