Scientific American Dergisi'nin Canlılardaki Fedakarlıklarla İlgili İtirafı

662

22 Temmuz, 2009

Özet

Scientific American dergisinin 1978 tarihli bir makalesinde, babunlar arasındaki fedakar işbirliği örnekleri ele alınmaktadır. Genetik akrabalık olmamasına rağmen görülen bu yardımlaşma, evrim teorisinin açıklamakta zorlandığı bir olgu olarak sunulmaktadır. Makalede, bu tür davranışlardaki hilenin nasıl engellendiği ve karşılıklı yardımın sürekliliğinin nasıl sağlandığı soruları vurgulanmaktadır.

Önemli Noktalar

Babunlar arasında genetik akrabalık olmamasına rağmen fedakar işbirliği gözlemlenmektedir.
Bir babun, münakaşa anında üçüncü bir babundan yardım isteyebilmektedir.
Yardım isteyen babun, başını rakipleri arasında öne ve arkaya sallayarak yardım çağrısı yapar.
Yardım eden babunun gelecekte yardım almayı beklemesi, işbirliğinin akılcı bir açıklamasıdır.
Evrim teorisi, bu tür yardımlaşmadaki hile mekanizmasını ve yardımı reddetme sorununu açıklamakta zorlanmaktadır.
Canlılardaki fedakarlık örnekleri, materyalist açıklamaların yetersizliğini ortaya koymaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Babunlar arasında gözlemlenen fedakar davranışlar nelerdir?

Babunlar arasında genetik akrabalık olmamasına rağmen işbirliği davranışları görülmektedir. Bir babun, münakaşa sırasında üçüncü bir babundan yardım isteyebilir ve yardım eden babun da gelecekte benzer bir karşılık bekler.

Evrim teorisi canlılardaki fedakarlığı neden açıklamakta zorlanır?

Evrim teorisi, genetik akrabalık olmayan bireyler arasındaki fedakar davranışların nasıl ortaya çıktığını ve bu yardımlaşmada hilenin nasıl engellendiğini tam olarak açıklamakta zorlanmaktadır. Yardımı reddedenin cezalandırılması veya karşılıklılığın garantilenmesi gibi mekanizmaların evrimsel kökeni belirsizdir.

Canlılardaki işbirliğinin akılcı bir izahı nedir?

Canlılardaki işbirliğinin akılcı bir izahı, yardım eden bireyin gelecekte kendisi bir güçlükle karşılaştığında yardım ettiği bireyden karşılık beklemesidir. Bu beklenti, fedakar davranışların sürdürülmesinde bir motivasyon kaynağı olabilir.

Babunlar yardım istemek için hangi davranışı sergilerler?

Yardım isteyen babun, başını sürekli olarak rakibi ve yardım istediği babun arasında öne ve arkaya sallayarak yardım çağrısını ifade eder. Bu, bir tür iletişim ve yardım talebi sinyali olarak işlev görür.

Canlılardaki fedakarlık örnekleri ne gibi manevi temaları düşündürür?

Canlılardaki fedakarlık örnekleri, yaratılışın ardındaki mükemmel tasarımı ve Allah'ın canlılara bahşettiği üstün özellikleri düşündürür. Materyalist açıklamaların yetersiz kaldığı bu tür davranışlar, iman hakikatlerini ve Allah'ın yaratma sanatını gözler önüne serer.

Aralarında genetik bir bağlılık (akrabalık) olmamasına rağmen iki erkek babon davranışlarda iş birliği konusunda iyi bir örnek teşkil ederler. İki erkek babon herhangi bir konuda münakaşaya girdiklerinde, babonlardan birisi üçüncü bir babondan yardım isteyebilmektedir. Yardım isteyen babon, başını sürekli olarak rakibi ve yardım istediği babon arasında öne ve arkaya sallar. Bu yardımlaşmanın en akılcı izahı, yardıma gelen babonun ileride bir güçlükle karşılaştığında yardım ettiği babonun, kendisine yardım edeceğinden emin olması olarak görülür. Ancak evrimin açıklayamadığı konu, bu yardımlaşmada hilenin nasıl engellendiği ve yardım edilen babonun daha sonra yardımı reddetmesine engel olan şeyin ne olduğu.

Scientific American, cilt. 229, Eylül 1978, s.3