Yaralı təqlidi edən quşlar

408

18 Fevral, 2018

Xülasə

Bu məqalə, bəzi quşların öz balalarını qorumaq üçün düşmənlərini öz üzərilərinə çəkərək yaralı təqlidi etməsi davranışını araşdırır. Quşların bu şüurlu, cəsarətli və mərhəmətli hərəkətinin Allahın sonsuz yaratma gücünün və mərhəmətinin bir nümunəsi olduğu vurğulanır. Məqalə, bu kompleks davranışın təkamül nəzəriyyəsi ilə izah edilməsinin çətinliyini ortaya qoyur və Allahın yaratdığı canlılardakı hikməti göstərir.

Əsas məqamlar

Bəzi quşlar düşmənlərini balalarından yayındırmaq üçün yaralı təqlidi edirlər.
Dişi quşlar düşmən ilə təhlükəli məsafəni qoruyaraq yırtıcını yuvadan uzaqlaşdırır.
Bu təqlid davranışı itlər, pişiklər, ilanlar və digər quşlar tərəfindən belə inandırıcı qəbul edilir.
Alimlər quşların bu ssenarini necə hazırladığına hələ də açıqlama verə bilmirlər.
Bu davranış təqlid, zəka, qabiliyyət və cəsarət tələb edir və doğulduqdan etibarən mövcuddur.
Quşların bu şüurlu və şəfqətli hərəkəti Allahın yaratma sənətinin və mərhəmətinin nümunəsidir.

Tez-tez verilən suallar

Quşlar balalarını qorumaq üçün hansı müdafiə taktikasından istifadə edirlər?

Quşlar balalarını qorumaq üçün yaralı təqlidi edirlər. Düşmən yaxınlaşdıqda, dişi quş səssizcə yuvadan uzaqlaşır, düşmənin qarşısına keçib yerdə çırpınmağa başlayır və bir qanadını yerə vurur. Bu yolla düşmənin diqqətini öz üzərinə çəkib balalarından yayındırır.

Yaralı təqlidi edən quşlar düşməni yuvadan necə uzaqlaşdırırlar?

Yaralı təqlidi edən quşlar düşməni ilə aradakı təhlükəli məsafəni qoruyaraq hərəkət edirlər. Yırtıcı quşu asan ov kimi görüb yaxalamağa çalışarkən, quş onu yuvadan bir xeyli uzaqlaşdırır. Kifayət qədər uzaqlaşdıqda isə quş təqlidi dayandırıb birdən uçur.

Quşların bu davranışı hansı xüsusiyyətləri tələb edir?

Quşların bu davranışı hər şeydən əvvəl təqlid, zəka və qabiliyyət tələb edir. Həmçinin, bir heyvanın özünü tərəddüdsüz düşməninin önünə atması üçün çox cəsarətli olması lazımdır. Bu xüsusiyyətlər quşlara doğulduqları andan verilir.

Quşların bu davranışının arxasında hansı mənəvi dərs var?

Quşların bu şüurlu, şəfqətli və mərhəmətli hərəkəti Allahın sonsuz yaratma gücünün və mərhəmətinin bir nümunəsidir. Bu canlıları belə xüsusiyyətlərlə yaradan göylərin və yerin Rəbbi olan Allahdır. Bu, Allahın qullarına Özünü tanıtdırmasının yollarından biridir.

Həşr surəsinin 24-cü ayəsi Allahın hansı sifətlərini vurğulayır?

Həşr surəsinin 24-cü ayəsi Allahın yaradan, yoxdan var edən və surət verən olduğunu vurğulayır. Ayədə qeyd edilir ki, ən gözəl adlar yalnız Ona məxsusdur və göylərdə və yerdə nə varsa, Onu təqdis edib şəninə təriflər deyir. O, yenilməz qüvvət və hikmət sahibidir.

Bəzi quşlar yaralı təqlidi edir və beləliklə, düşmənlərinin diqqətini balalarından yayındıraraq öz üzərilərinə çəkirlər. Bir düşmənin yaxınlaşdığını görən dişi quş səssizcə yuvasından uzaqlaşır. Düşməninin qarşısına keçib yerdə çırpınmağa və bir qanadını yerə vurmağa başlayır. Lakin quş tədbirli davranır və düşməni ilə aradakı təhlükəli məsafəni qoruyur. “Yaralı” quşu asan ov kimi görən yırtıcı heyvan ovunu yaxalamağa çalışarkən yuvadan bir xeyli uzaqlaşdırılır. Yırtıcı yuvadan kifayət qədər uzaqlaşdıqda dişi quş bir anda təqlidi dayandırır və yırtıcı heyvan ona çatarkən, dişi quş birdən qanadlanaraq uçur. Bu “teatr səhnəsi” çox inandırıcıdır. İtlər, pişiklər, ilanlar və hətta digər quşlar belə bu oyuna aldanırlar. Quşların yaralı quş ssenarisinə bu gün də alimlər heç bir açıqlama verə bilmirlər. Bir quş belə bir ssenarini öz-özünə hazırlaya bilərmi? Bunun üçün quş şüurlu varlıq olmalıdır. Bu davranış hər şeydən əvvəl təqlid, zəka və qabiliyyət tələb edir. Həmçinin, bir heyvan özünü tərəddüdsüz düşməninin önünə atmaq üçün çox cəsarətli olmalıdır. Maraqlısı budur ki, quşlar bu davranışı başqalarından öyrənib təqlid etmirlər. Bu müdafiə taktikasına və qabiliyyətinə doğulduqları andan sahibdirlər. Bu heyvanları belə şüurlu, şəfqətli, mərhəmətli hərəkət etdirən onları bu xüsusiyyətləri ilə yaradan göylərin və yerin Rəbbi olan Allah’dır. Allah bu canlılara ilhamı ilə sonsuz şəfqət və mərhəmətinin nümunələrini göstərir. Allah Quranda qullarına Özünü belə tanıdır:

O, yaradan, yoxdan var edən, surət verən Allah’dır. Ən gözəl adlar ancaq Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə nə varsa, Onu təqdis edib şəninə təriflər deyər. O, yenilməz qüvvət sahibi, hikmət sahibidir! (Həşr surəsi, 24)