Yaşamlarını sadece dünya hayatının varlığı üzerine kuran kimi insanlar, kişilere üstünlük ve ayrıcalık kazandıracak olan nitelikleri, dünyevi birtakım değerlerle sınırlandırmışlardır. Bir kimsenin mal mülk sahibi, itibarlı olması, belirli bir kariyer ya da şöhret kazanmış olması, daha üstün fiziksel özelliklere sahip olması, bu bakış açısını benimsemiş olan insanlar için büyük önem taşımaktadır. Tüm bunları bir insanın hayatı boyunca elde edebileceği en üst özellikler olarak düşünürler. Eğer kendileri bu kişilerde olan özelliklere sahip değillerse, o kişilere büyük saygı duyar ve onlarla kıyasladıklarında kendilerini onlara göre daha değersiz bulurlar.
Bu üstünlük ölçüleri çeşitli toplumlara göre değişiklik göstermekle birlikte genellikle aynı çerçeve içerisinde kalmaktadır. Oysa Allah (cc) Kuran'da, insanlar için en güzel ve en doğru hükmün Rabbimiz'in hükmü olduğunu bildirmektedir. Kuran'da insanlar arasındaki tek üstünlük ölçüsünün kişilerin takvaları olduğu şöyle haber verilmiştir:
"Ey insanlar, gerçekten, Biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizle tanışmanız için sizi halklar ve kabileler (şeklinde) kıldık. Şüphesiz, Allah Katında sizin en üstün (kerim) olanınız, (ırk ya da soyca değil) takvaca en ileride olanınızdır. Şüphesiz Allah, bilendir, haber alandır." (Hucurat Suresi, 13)
Bir başka ayette ise Allah (cc), "... Siz, hayır adına ne yaparsanız, Allah, onu bilir. Azık edinin, şüphesiz azığın en hayırlısı takvadır. Ey temiz akıl sahipleri, Benden korkup-sakının." (Bakara Suresi, 197) şeklinde buyurarak, insanlara elde edebilecekleri en hayırlı özelliğin takva olduğunu bildirmiştir. Dolayısıyla insanların asıl hedeflemeleri gereken, mal mülk, şan şöhret gibi maddi değerler değil, kişiyi hem dünyada hem de Allah (cc) Katında değerli hale getirecek ve üstünlük kazandıracak olan 'takva' olmalıdır.
Allah (cc) bir başka ayetinde de, kimi insanlar arasında bir üstünlük unsuru haline gelmiş olan zenginlik yerine, Rabbimiz'in fazlını istemenin daha makbul olduğunu şöyle bildirmektedir:
"Allah'ın kendisiyle kiminizi kiminize göre üstün kıldığı şeyi (malı) temenni etmeyin. Erkeklere kazandıklarından pay (olduğu gibi), kadınlara da kazandıklarından pay vardır. Allah'tan onun fazlını (ihsanını) isteyin. Gerçekten, Allah herşeyi bilendir." (Nisa Suresi, 32)
Allah (cc)'ın bildirdiği tüm bu ayetlerden anlaşıldığı gibi, üstünlüğü dünyevi özelliklerde aramak büyük bir yanılgıdır. Tek üstünlük Allah (cc)'ın bize bildirdiği gibi imanın ve takvanın üstünlüğüdür. Peygamber Efendimiz de bir hadislerinde bu konuyla ilgili olarak şöyle buyurmuşlardır.
"Ey insanlar dikkat ediniz! Rabbiniz tektir. Arabın, Arab olmayana, Arab olmayanın Arab'a, siyahın kırmızıya, kırmızının siyaha, takvadan öte, hiçbir üstünlüğü yoktur. Şüphesiz Allah Teala katında en üstününüz, Allah Teala'dan en çok korkanınızdır." (Müsned-i Ahmed b. Hanbel, 5/411)
Allah (cc) Katında Üstünlük Takva İledir
Özet
Bu makale, dünya hayatına odaklanan insanların üstünlük ölçütlerini mal, şöhret veya fiziksel özellikler gibi dünyevi değerlerle sınırladığını ele almaktadır. Kur'an ayetleri ve Peygamber Efendimiz'in hadisleri ışığında, Allah katındaki tek gerçek üstünlük ölçütünün takva olduğu vurgulanmaktadır. İnsanların asıl hedeflemesi gerekenin dünyevi değerler değil, kişiyi hem bu dünyada hem de ahirette değerli kılacak olan takva olduğu ortaya konmaktadır.
Önemli Noktalar
- Dünya hayatına odaklanan insanlar, üstünlüğü mal, kariyer ve şöhret gibi dünyevi değerlerde ararlar.
- Kur'an'a göre, insanlar arasındaki tek üstünlük ölçütü takva, yani Allah'a karşı sorumluluk bilincidir.
- Hucurat Suresi 13. ayet, Allah katında en üstün olanın takvaca en ileride olan kişi olduğunu bildirmektedir.
- Bakara Suresi 197. ayette, azığın en hayırlısının takva olduğu ve temiz akıl sahiplerinin Allah'tan korkup sakınması gerektiği belirtilir.
- Peygamber Efendimiz, ırk veya renk gibi dünyevi özelliklerin değil, takvanın üstünlük sebebi olduğunu ifade etmiştir.
- Gerçek üstünlük, dünya malı ve şöhretinde değil, Allah'ın rızasını kazanmaya yönelik takva sahibi olmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Dünyevi üstünlük ölçütleri nelerdir?
Kimi insanlar için dünyevi üstünlük ölçütleri mal mülk sahibi olmak, itibarlı bir kariyere sahip olmak, şöhret kazanmak veya üstün fiziksel özelliklere sahip olmaktır. Bu değerler, bireylerin birbirlerine karşı üstünlüklerini belirlemede önemli kabul edilir.
Kur'an'a göre gerçek üstünlük neye dayanır?
Kur'an'a göre insanlar arasındaki tek gerçek üstünlük ölçütü takvadır. Hucurat Suresi 13. ayet, Allah katında en üstün olanın ırk veya soyca değil, takvaca en ileride olan kişi olduğunu bildirmektedir.
Takva neden en hayırlı azık olarak tanımlanır?
Bakara Suresi 197. ayet, takvanın en hayırlı azık olduğunu bildirmektedir. Çünkü takva, kişiyi hem dünyada hem de Allah katında değerli kılarak ona üstünlük kazandırır ve ahiret için en iyi hazırlıktır.
Peygamber Efendimiz üstünlük konusunda ne buyurmuştur?
Peygamber Efendimiz, Arabın Arab olmayana, siyahın kırmızıya, kırmızının siyaha takvadan öte hiçbir üstünlüğü olmadığını belirtmiştir. Allah Teala katında en üstünün, Allah Teala'dan en çok korkan kişi olduğunu vurgulamıştır.
Zenginlik bir üstünlük sebebi midir?
Kur'an'a göre zenginlik bir üstünlük unsuru değildir. Nisa Suresi 32. ayette, Allah'ın kimini kimine üstün kıldığı şeyi temenni etmek yerine, Allah'tan fazlını istemenin daha makbul olduğu bildirilmektedir.
