CHARLES DARWIN'İN, TEORİSİ HAKKINDAKİ İTİRAFLARI - 15
751
Bu makale, Charles Darwin'in yaşının ilerlemesiyle birlikte din ve yaratılış hakkındaki görüşlerinin nasıl değiştiğini ele almaktadır. Darwin'in "Türlerin Kökeni"ni yazdığı dönemdeki inançları ile sonraki şüpheleri ve agnostik eğilimleri Robert B. Downs'un anlatımlarıyla ortaya konmaktadır. Makalede, evrenin ve insanın kör tesadüf eseri olamayacağı yönündeki düşünceleri vurgulanmaktadır.
Charles Darwin'in gençliğinde özel yaratılış fikrini sorgulamadan kabul ettiği belirtilmiştir.
Darwin, evrenin ve insanın kör tesadüf eseri olmasının çok güç olduğunu ifade etmiştir.
Türlerin Kökeni"ni yazdığı dönemde Allah'ın varlığına dair inancının kuvvetli olduğu aktarılmıştır.
Yaş ilerledikçe bu inancın zayıfladığı ve agnostik bir duruş benimsediği dile getirilmiştir.
Karmaşık meselelerin başlangıcındaki sırrın çözülemez olduğu itiraf edilmiştir.
Charles Darwin'in din konusundaki görüşleri zamanla nasıl bir değişim göstermiştir?+
Darwin, gençliğinde yaratılış fikrini kabul ederken, yaşının ilerlemesiyle birlikte bu inancı zayıflamış ve evrenin bir İlk Sebep tarafından yaratıldığı fikrine kapılmıştır. Ancak sonrasında agnostik bir tutum benimsemiştir.
Darwin, evrenin tesadüfen oluşması hakkında ne düşünmüştür?+
Darwin, muazzam ve harikulade evrenin, insan da dahil olmak üzere, kör tesadüf veya zaruretin eseri olarak görülmesinin çok güç, hatta imkansız olduğunu belirtmiştir. Bu durum onu, bir İlk Sebep arayışına itmiştir.
Darwin'in "Türlerin Kökeni"ni yazdığı dönemdeki inancı neydi?+
Darwin, "Türlerin Kökeni"ni yazdığı zamanlarda, bir dereceye kadar insanınkine benzeyen zihin sahibi bir İlk Sebep'in varlığına dair inancının çok kuvvetli olduğunu ifade etmiştir. Bu dönemde kendisini teist olarak tanımlamıştır.
Darwin neden agnostik olduğunu belirtmiştir?+
Darwin, hayatının ilerleyen dönemlerinde karmaşık meselelere ışık tutamadığını ve her şeyin başlangıcındaki sırrın çözülemez olduğunu düşünerek agnostik kalmaktan memnun olduğunu dile getirmiştir.
Darwin'in akla dair şüpheleri nelerdir?+
Darwin, en basit hayvanlarınki kadar basit bir zihinden çıktığına inandığı bir akla, evren gibi büyük bir sonuç çıkardığı zaman ne kadar güvenilebileceği konusunda şüpheler taşımıştır. Bu, onun inancının zayıflamasında etkili olmuştur.
Darwin'in yaşı ilerledikçe din konusundaki görüşleri de değişti. Gençliğinde özel yaratılış fikrini hiç tartışmasız kabul ediyordu. Life and Letters adlı kitabında ise "insan uzak gelecekte şimdikinden çok daha mükemmel bir varlık olacaktır" diyordu. Sonra şu fikirleri de ilave ediyordu:
"Allah'ın varlığı hakkında hislere değil de akla bağlı bir başka nokta da, çok önemli bir konu olarak beni etkiliyor. Bu muazzam ve harikulade evreni, çok geriye ve çok ileriye bakabilme kabiliyeti bulunan insan da dahil olmak üzere, kör tesadüf veya zaruretin eseri olarak görmek çok güç, hatta imkansızdır. Böyle düşününce bir dereceye kadar insanınkine benzeyen zihin sahibi bir "İlk Sebep" aramak zorunda kalıyorum; bu bakımdan teist sayılabilecek bir insanım. Hatırladığıma göre, Türlerin Kökeni'ni yazdığım zaman bu inanç bende çok kuvvetliydi. O tarihten beri yavaş yavaş ve birçok dalgalanmalarla zayıfladı. Ama o zaman da şu şüphe ortaya çıkıyor: Benim inandığıma göre en aşağı hayvanlarınki kadar basit bir zihinden çıkmış olan bir akla, böyle büyük bir sonuç çıkardığı zaman güvenilir mi?" (Robert B. Downs, Dünyayı Değiştiren Kitaplar, Tur Yayınları, İstanbul 1980, s. 289)
Darwin bu noktada çaresizlik içinde ellerini açıyor ve şunları söyleyerek sözünü bitiriyor:
"Böyle karmaşık meselelere en ufak bir ışık dahi tuttuğumu iddia edemem. Herşeyin başlangıcındaki sır bizim için çözülemez bir halde duruyor; şahsen ben bir agnostik (bilinemezci) olarak kalmaktan memnunum."
(Robert B. Downs, Dünyayı Değiştiren Kitaplar, s.290)
