Ağaçkakan Mimarisi

Ağaçkakanlar gagalarıyla ağaçları delerek kendilerine yuva ve besin depoları yaparlar. Bir ağaçkakanın gagasıyla ağacı delme hızı saatte yaklaşık olarak 35–40 km’ye ulaşabilmektedir. Bu olağanüstü hız, benzer bir darbenin başka canlılarda ciddi beyin sarsıntısına yol açması gerekirken, ağaçkakanlarda herhangi bir zarar oluşturmaz. 

Bu durumun sebebi, ağaçkakanın gagasında bulunan özel bir kilit ve darbe dağıtım sistemidir. Yapılan modern görüntüleme çalışmaları, gagadaki bu sistemin tek parça bir yapı olmadığını; darbeyi kademeli biçimde dağıtan çok katmanlı bir mimariye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Gaganın dış kısmı sert ve darbe iletici iken, iç kısımlardaki daha süngerimsi kemik dokusu şokun büyük bölümünü emer. Eğer bu yapı olmasaydı, tekrarlanan darbeler sonucu gaga kemikleri kısa sürede parçalanırdı. 

Bundan başka, ağaçkakanın ağaca vuruşunun etkisi doğrudan beynine iletilmiş olsaydı, kuşun bilincini kaybetmesi kaçınılmaz olurdu. Ancak ağaçkakanların boyun kasları son derece gelişmiştir ve bu kaslar darbe anında kafanın kontrollü biçimde hareket etmesini sağlar. Beyinleri ise, güçlü kafatası kemikleriyle çevrilmiş ve kafatası içinde neredeyse boşluk bırakmayacak şekilde yerleşmiştir. Bu sayede darbe sırasında beyin kafatası içinde kaymaz ve sarsıntı beyin dokusunda yıkıcı bir ivmeye dönüşmez. 

Meşe palamudu ağaçkakanı yaz boyunca ölü ağaç kütükleri veya canlı meşe ağaçları üzerinde sürekli olarak delikler açar. Bu delikler, kış boyunca tüketeceği meşe palamutlarını depolamak içindir. Kuş, palamutları her deliğe birer tane olacak şekilde adeta çekiçle çakar gibi yerleştirir. Davranış bilimi alanında yapılan güncel araştırmalar, bu sürecin basit bir deneme–yanılmadan ibaret olmadığını; ağaçkakanın görsel ve dokunsal geri bildirimleri birlikte kullanarak uygun eşleşmeyi belirlediğini göstermektedir. 

Zamanla palamutlar kurudukları için küçülürler. Bu durumda kuş, gevşeyen palamutları çıkarıp ya daha dar deliklere taşır ya da yenileriyle değiştirir. Son yıllardaki gözlemler, bu davranışın pasif bir depolama değil, sürekli kontrol edilen aktif bir stok yönetimi olduğunu ortaya koymuştur⁷. 

Meşe palamudu ağaçkakanları büyük bir ağaç üzerinde 40.000–50.000 arasında palamut depolayabilmektedir. Bu ambar ağaçlar çoğu zaman aynı ağaçkakan toplulukları tarafından yıllarca hatta nesiller boyunca kullanılır. 

Ağaçkakan ve bütün bu sahip oldukları muhteşem yetenekler Allah’ın yaratma sanatının bir delilidir. 

Allah; gökleri, yeri ve ikisi arasında olanları altı günde yarattı, sonra arşa istiva etti. Sizin O´nun dışında bir yardımcınız ve şefaatçiniz yoktur. Yine de öğüt alıp düşünmeyecek misiniz? 

Secde Suresi 4