Küləklərin əmələ gəlməsindəki nizam

616

11 Kasım, 2014

Xülasə

Bu məqalə küləklərin əmələ gəlməsindəki nizamı və bu nizamın Allahın yaratma sənətinin bir dəlili olduğunu izah edir. Küləklərin Yer kürəsində həyatı mümkün edəcək şəkildə idarə edilməsi vurğulanır. Məqalə, təzyiq və istilik fərqlərinin küləklərə necə təsir etdiyini və bu prosesdəki ilahi hikməti ortaya qoyur.

Əsas məqamlar

Küləklər müxtəlif istilik mərkəzləri arasında yaranan hava cərəyanıdır.
Hava, yüksək təzyiqdən aşağı təzyiqə doğru fasiləsiz axır.
Yer kürəsi ekvator və qütblər arasındakı böyük istilik fərqinə baxmayaraq sərt küləklərə məruz qalmır.
Bu nizam Allahın Yeri müəyyən bir qayda daxilində yaratması sayəsində mümkündür.
Küləklərin nizamlı hərəkəti təsadüfi deyil, Allah tərəfindən idarə edilir.

Tez-tez verilən suallar

Küləklər necə əmələ gəlir?

Küləklər müxtəlif istilik mərkəzləri arasında meydana gələn hava cərəyanıdır. Hava atmosferdəki müxtəlif hərarət və təzyiqlər səbəbindən yüksək təzyiqdən aşağı təzyiqə tərəf axır.

Yerdəki küləklərin şiddətini nə təyin edir?

Yerdəki küləklərin şiddəti, təzyiq mərkəzləri, yəni atmosferdəki istiliklər arasındakı fərqin böyüklüyündən asılıdır. Fərq böyük olduqda hava cərəyanı, yəni külək də şiddətli olur.

Ekvatorla qütblər arasındakı istilik fərqinə baxmayaraq Yer niyə sərt küləklərə məruz qalmır?

Ekvatorla qütblər arasında böyük istilik və təzyiq fərqləri mövcud olsa da, Yer kürəsi Allahın müəyyən bir nizam daxilində yaratması sayəsində çox sərt küləklərə məruz qalmır. Bu, ilahi bir idarəetmə ilə mümkündür.

Qurandakı "tasrifir riyah" ifadəsi küləklərin hərəkətini necə təsvir edir?

Qurandakı "tasrifir riyah" ifadəsindəki "tasrif" kəlməsi bir şeyi çox çevirib döndərmək, yönləndirmək, bir işə istiqamət vermək, idarə etmək və yayılmasını təşkil etmək mənalarına gəlir. Bu kəlmə küləklərin nizam-intizam içindəki hərəkətini tam olaraq tərif edir.

Küləklərin nizamlı hərəkəti nəyi sübut edir?

Küləklərin nizamlı hərəkəti onların öz-özünə, necə gəldi əsmədiyini aydın şəkildə göstərir. Bu nizam, küləkləri insanların həyatda yaşamasına imkan verəcək tərzdə idarə edən Allahın varlığını və qüdrətini sübut edir.

"...Küləkləri (müəyyən bir nizam içində) istiqamətləndirməsində ağılla düşünən qövmlər üçün dəlillər vardır". ("Casiyə" surəsi, 45/5)

Külək müxtəlif istilik mərkəzləri arasında meydana gələn hava cərəyanıdır. Hava atmosferdə müxtəlif hərarət və təzyiqlər yaratdığı üçün o, fasiləsiz olaraq yüksək təzyiqdən aşağı təzyiqə tərəf axır. Təzyiq mərkəzləri, yəni atmosferdəki istiliklər arasındakı fərq böyük olanda hava cərəyanı, yəni külək də şiddətli olur. Böyük dağıntılara səbəb olan qasırğalar belə baş verir. Burada ən təəccüblü məsələlərdən biri də aralarında ekvator və qütblər kimi çox böyük fərq olan istilik və təzyiq qurşaqlarının mövcudluğuna baxmayaraq, Yer kürəsinin çox sərt küləklərə məruz qalmamasıdır. Bu Allah`ın Yeri müəyyən bir nizam daxilində yaratması sayəsində mümkün olub. Əgər qütblərlə ekvator arasında yaranan nəhəng hava cərəyanı yumşaldılmasaydı, Yerin səthi fasiləsiz olaraq şiddətli qasırğaların meydan suladığı ölü bir planetə çevrilərdi.

Yuxarıda oxuduğumuz ayənin "tasrifir riyah" ifadəsindəki "tasrif" kəlməsi "bir şeyi çox çevirib döndərmək", "yönləndirmək", "bir işə istiqamət vermək", "idarə etmək", "yayılmasını təşkil etmək" mənalarına gəlir. Göründüyü kimi, külək üçün işlədilən bu kəlmə küləklərin nizam-intizam içindəki hərəkətini tam olaraq tərif edir. Bundan başqa, bu vəziyyət küləyin öz-özünə, necə gəldi əsmədiyini də bizə çox aydın şəkildə çatdırır. Küləkləri insanların həyatda yaşamasına imkan verəcək tərzdə idarə edən Allah`dır.