"Allah kimi düz yola yönəltmək istəsə, onun köksünü İslam üçün açıb genişləndirər, kimi azdırmaq istəsə, onun sinəsini daraldıb sıxıntıya salar. O, sanki göyə çıxar. Allah iman gətirməyənlərə pisliyi belə edər!" ("Ənam" surəsi, 6/125)
Yüksəklik artdıqca döş qəfəsinin daralması
Xülasə
Bu məqalədə yüksəkliyə qalxdıqca atmosfer təzyiqinin və oksigen miqdarının azalması nəticəsində insan orqanizmində yaranan fiziki çətinliklər və bunun Qurani ayədəki bənzətmə ilə əlaqəsi izah edilir. Yüksəkliyə qalxdıqca döş qəfəsinin daralması və nəfəs almağın çətinləşməsi elmi faktlarla təqdim olunur. Bu vəziyyət, həmçinin, Quranın Ənam surəsindəki ayə ilə əlaqələndirilərək, iman gətirməyənlərin sinəsinin daralması ilə müqayisə edilir.
Əsas məqamlar
- İnsan yaşamaq üçün oksigenə və hava təzyiqinə ehtiyac duyur, yüksəklik artdıqca bu ehtiyaclar çətinləşir.
- Atmosferin incəlməsi ilə oksigen miqdarı azalır, bu da nəfəs almaqda çətinliklərə və fiziki narahatlıqlara səbəb olur.
- Dəniz səviyyəsindən müəyyən yüksəkliklərdə anoksiya (hava çatışmazlığı) baş verir və bu, hətta huşun itirilməsinə səbəb ola bilər.
- Təyyarələrdə sərnişinlərin təhlükəsizliyi üçün oksigen təminatı və hava təzyiqini tənzimləyən sistemlər mövcuddur.
- Quranın Ənam surəsinin 125-ci ayəsində yüksəkliyə çıxdıqda sinənin daralması ilə bağlı fiziki həqiqətə işarə edilir.
Tez-tez verilən suallar
Yüksəkliyə qalxdıqda insan orqanizmində hansı dəyişikliklər baş verir?
Yüksəkliyə qalxdıqda atmosfer təzyiqi və oksigen miqdarı azalır, nəticədə nəfəs almaq çətinləşir, ağciyərlərdəki hava kisəcikləri daralır və döş qəfəsi sıxılır. Bu da yorğunluq, baş ağrısı, mədə bulanması kimi əlamətlərə səbəb ola bilər.
Anoksiya nədir və hansı yüksəkliklərdə meydana gəlir?
Anoksiya bədən toxumalarına kifayət qədər oksigen daxil ola bilməməsi nəticəsində yaranan hava çatışmazlığıdır. Bu vəziyyət adətən 3000-4500 metr yüksəkliklərdə baş verir və bəzi hallarda huşun itirilməsinə səbəb ola bilər.
Təyyarələrdə yüksək hündürlükdə sərnişinlər üçün təhlükəsizlik necə təmin edilir?
Təyyarələr dəniz səviyyəsindən 9000-10000 metr hündürlükdə uçarkən salonda hava təzyiqini nizamlayan xüsusi sistemlər olur. Həmçinin, sərnişinlər nəfəs almaq üçün oksigenlə təmin edilirlər ki, yüksəklikdə yaranan problemlər aradan qalxmış olsun.
Quranın Ənam surəsində yüksəkliklə bağlı hansı bənzətmə verilir?
Ənam surəsinin 125-ci ayəsində Allahın kimi doğru yola yönəltmək istəsə, onun köksünü İslam üçün açıb genişləndirəcəyi, kimi azdırmaq istəsə, onun sinəsini daraldıb sıxıntıya salacağı bildirilir. Burada iman gətirməyənlərin vəziyyəti göyə çıxarkən sinənin daralmasına bənzədilir.


