Hiç düşündünüz mü? Gerçekten bedeninizin neresindesiniz?
Gözlerinizin arkasında, beyninizin içinde olduğunuzu hissedersiniz. Peki ya bu his, sandığınız kadar gerçek değilse?
Bilim insanları, yaptıkları şaşırtıcı deneylerle insanın kendisini bulunduğu yerden farklı bir noktada hissedebildiğini gösterdiler.
2007 yılında yapılan bir deneyde, katılımcının iki metre arkasına bir kamera yerleştirildi. Gözlerine takılan sanal gerçeklik gözlüğü sayesinde kişi, kendi bedenini arkadan görmeye başladı.
Araştırmacı, katılımcının sırtına bir kalemle dokundu. Kişi dokunuşu hissederken aynı anda karşısındaki görüntüde kendi sırtına dokunulduğunu görüyordu.
Bir süre sonra katılımcılar, dokunuşları kendi sırtlarında değil, karşılarında gördükleri bedenin sırtında hissediyormuş gibi algılamaya başladılar.”
Gözlük çıkarılıp eski yerlerine dönmeleri istendiğinde ise, gerçekte bulundukları noktaya değil, görüntüde bedenlerini gördükleri noktaya yöneldiler.
Peki, insanın kendisini bulunduğu yerde hissetmesi gerçekten bu kadar kolay değiştirilebilir miydi?
Yine 2007 yılında, başka bir araştırma grubu farklı bir yöntemle kişinin kendisini hissettiği noktayı değiştirmeyi başardı.
Katılımcı bir sandalyeye oturtuldu. İki metre arkasına yerleştirilen kameraların görüntüsü, sanal gerçeklik gözlüğüne aktarıldı. Böylece kişi, kendi bedenini arkadan, sanki karşısında başka biri oturuyormuş gibi görüyordu.
Araştırmacı, iki çubuğu aynı anda hareket ettirdi. Birinci çubukla katılımcının göğsüne dokunurken, ikinci çubukla kameraların hemen altında, boşlukta aynı hareketi yaptı.
Katılımcı göğsündeki dokunuşu hissediyor, aynı anda gözlüğünde kameraların bulunduğu noktaya doğru uzanan çubuğu görüyordu.
Beyin, görülen ve hissedilen bu iki hareketi eşleştirdi. Kısa süre sonra katılımcılar kendilerini sandalyede oturan bedenlerinin içinde değil, iki metre geride, kendi bedenlerini seyrettikleri noktada hissetmeye başladılar.
Ancak deneyin en şaşırtıcı kısmı henüz gelmemişti.
Araştırmacı, kameraların hemen altına, yani katılımcının artık kendi göğsünün bulunduğunu sandığı noktaya doğru çekiçle vurma hareketi yaptı.
Çekiç hiçbir şeye değmediği halde katılımcılar, sanki kendi göğüslerine vurulacakmış gibi algıladılar. Bedenlerinde ölçülebilir bir korku ve kaygı tepkisi ortaya çıktı.
Oysa gerçek bedenleri iki metre ötede, sandalyede, tamamen güvendeydi.
Demek ki tehdit, bedenin gerçekte bulunduğu yerde değil, beynin kişinin kendisini bulunduğunu hissettirdiği yerde algılanıyordu.
Daha da dikkat çekici bir olay ise 2002 yılında yaşandı.
Sara hastalığı nedeniyle beyni incelenen bir hastanın beyninin sağ tarafındaki belirli bir noktaya zayıf elektrik akımı uygulandı.
Hasta, bir anda kendisini tavana yakın bir yerde hissettiğini ve oradan, yatakta yatan kendi bedenine baktığını anlattı.
Aynı bölge yeniden uyarıldığında bu deneyim tekrar yaşandı. Elektrik kesildiğinde ise sona erdi.
Bütün bu deneylerden çıkan sonuç son derece düşündürücüdür.
İnsanın kendisini bedeninin içinde hissetmesi, son derece gerçek ve sarsılmaz görünen bir duygudur. Oysa beyin, duyulardan gelen bilgileri birleştirerek bir konum belirler ve insan kendisini orada hisseder.
Bu his, bir gözlük ve birkaç dokunuşla metrelerce öteye taşınabilmekte, hatta zayıf bir elektrik akımıyla insanın kendisini tavanda hissetmesi sağlanabilmektedir.
Şimdi düşünelim...
Eğer insanın kendisini bulunduğu yerde hissetmesi bile beynin belirlediği bir noktaya bağlıysa, bu belirlemeyi yaşayan kimdir?
Kendisini tavanda hisseden hasta, oradan kendi bedenine baktığını anlatmaktadır.
Beden bir yerde dururken, insan kendisini başka bir yerde, kendi bedenini seyrediyormuş gibi hissedebilmektedir.
İnsan bütün hayatını, hiç sorgulamadığı bir kabul üzerine kurar: “Ben buradayım.”
Oysa en sarsılmaz sandığı bu duygu bile bir gözlük, birkaç dokunuş veya zayıf bir elektrik akımıyla değiştirilebilmektedir.
İnsanın kendisi sandığı beden ona verilmiştir. Kendisini o bedenin içinde hissetmesi de ona verilmiş bir histir.
Uğrunda didinilen, korunan, övünülen bu beden ve içindeki o sarsılmaz “ben” duygusu, insanın kendi mülkü değildir.
Onu veren de, dilediğinde değiştirebilecek olan da Allah'tır.
Allah, Kuran'da şöyle bildirir:
“Sana ruh'tan sorarlar; de ki: ‘Ruh, Rabbimin emrindendir, size ilimden yalnızca az bir şey verilmiştir.’”
(İsra Suresi, 85)