Dr. Trita Parsi, Ulusal İran Amerikan Konseyi Başkanı (NIAC)

DR. TRİTA PARSİ, ULUSAL İRAN AMERİKAN KONSEYİ BAŞKANI (NIAC)

DR. TRİTA PARSİ: Adım Dr. Trita Parsi. Amerika’daki en büyük İran-Amerika organizasyonu olan Ulusal İran-Amerika Konseyi’nin başkanıyım. Aynı zamanda dış politika hakkında iki kitabım var. Tehlikeli İttifak: İsrail-İran ve Amerika ile Gizli Anlaşmalar. Bu kitap İsrail ve İran ilişkileri hakkında sadece az kişini bildiği konuları farklı bir anlamda ele alıyor. Birkaç yıl önce yazdığım Zarın Tek Yüzü ise Obama’nın İran politkası hakkında. George Town Üniversitesi’nde ve John Hopkins Üniversitesi’nde Ortadoğu konusunda öğretmenlik yapıyorum. Bölgedeki tüm devletlere ihtiyaç olduğu konusunda hemfikirim. İsrail’e ihtiyacımız var, Suudi Arabistan’a da ihtiyacımız var. Ama soru şu: Böyle bir sürece önderlik edebilecek devletler hangileri? İran ve Türkiye’yi en akla yatkın iki aday olarak görüyorum. Ama olmak zorunda da değiller. Bunun sebebi Türkiye Türkiye, İran da İran olduğu için değil, sadece mevcut surum ve belirtmiş olduğum gibi devletlerin olgunluğu ile ilgili bir durum. Diğer devletler de bir dereceye kadar aday olabilirler. Ama şu anda güçleri ve devlet olarak olgunlukları nedeniyle, en güçlü adaylar bu iki ülke, ama yalnız olarak yapamazlar. Sadece başlatabilirler ve liderlik yapabilirler, ancak süreçte diğer devletlerin de yardımı gerekir. Bence bu çok iyi girişim olur. Ama bazı şeylerle birlikte olması gerekiyor. Böyle bir ilmi mücadele gerekiyor. Yine eğer İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da olup bitene kadar bakacak olursak, iki yıl süren ve milyonlarca Avrupalının ölümüne neden olan ve kıtayı mahveden savaşın ardından bu farkındalık oluştu. Avrupa topraklarında daha fazla savaş olmaması yönünde entelektüel bir farkındalık oluştu. Bunun için de “toplu güvenlik” konsepti ve “sen güvende olmadıkça ben de güvende olmam” fikri ile güvenliğin genelin iyiliği için olduğu anlayışı doğdu; ya herkes güvende olacaktı ya da hiç kimse. Soluduğumuz hava gibi; kimse tekeline alamaz. Herkesin ona sahip olması. Bu planın yürürlüğe konması için böyle bir entelektüel farkındalık gerekliydi ve Ortadoğu’da şu anda mücadelesini verdiğimiz şey de bu. Bir kriz içindeyiz ve ne yazık ki henüz böyle farkındalığımız yok ve sonuç olarak da anlamadıkları bir planı yürütemiyorlar. Bölgenin insanlarından gelmediği sürece bölgede herhangi bir anlamda güvenliğin sağlanmasının söz konusu olmadığında sizinle hemfikirim.

Güvenlik insanların başına dışarıdan getirebilecek bir unsur değil. Bunun için bölgesel anlamda bir temel oluşması gerekiyor ki bu da daha önce konuştuğumuz noktaya geliyor; büyük resmi görebilmek için entelektüel anlamda bir yeti sahibi olmak. Ve sonra da bir plan hazırlayarak bunu uygulamaya koymak. Bence Türkiye’nin bunda çok kritik bir rolü var. Güçlü bir ülke. Aynı zamanda laik ama Müslüman bir ülke. Uzun bir süre yüzünü batıya dönmüşken şu anda Ortadoğu’ya odaklanan bir ülke. Amerika, Türkiye ya da İran bunu tek başına yapabilir diyemem. Avrupa Birliği’nin Avrupa’nın gücü oluşturmadı. Bu acı dolu ve uzun bir süreçti. Ama getirdiği demokrasiden de Avrupalılar faydalandı. Bu yardımcı oluyor. İsrail’e bakın.  İsrail bir demokrasi, ama ortak güvenlik konsepti İsrail’in şu anki güvenlik politikasından çok farklı. Demokrasi tek başına böyle bir mentalite oluşması sağlamıyor ama yardımcı oluyor. Ama yine de kendime tekrar etmek istemiyorum ama, olgun devletler bunu yapabilir ve bunların arasında Türkiye ve İran öne çıkıyor.
 

A9TV Televizyonu Adnan Oktar Harun Yahya Sohbetler Belgeseller A9 TV Yeni Frekansımız: Türksat 3A Uydusu FREKANS: 12524 Dikey Batı Sembol Oranı: 22500