"Gelin Birlik Olalım" belgeselinden.
Hz. Muhammed (sav)’in Kitap Ehline Karşı Örnek Tutumu
Müslümanların kitap ehline karşı tutumlarında her konuda olduğu gibi en güzel örnek Peygamber Efendimiz (sav)’dir. Hz. Muhammed (sav), Musevilere ve Hristiyanlara karşı her zaman son derece adil ve merhametli davranmıştır. İlahi dinlerin mensupları ile Müslümanlar arasında sevgi ve uzlaşmaya dayalı bir ortam oluşturmasını istemiştir. Peygamberimiz (sav) döneminde ve sonrasında Hristiyan ve Musevilerin kendi dinlerini diledikleri şekilde yaşamalarına izin verecek ve müstakil cemaatler olarak varlıklarını devam ettirmelerini sağlayacak anlaşmalar yapılmış ve böylece onlara çeşitli güvenceler verilmiştir. Buna en güzel örneklerden biri Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav)’in Hristiyan olan İbni Haris bin Kab ve kavmine yazdırdığı anlaşma metninde bulunmaktadır:
“Şark'ta ve Garp'ta yaşayan tüm Hristiyanların dinleri, kiliseleri, canları, ırzları ve malları Allah'ın, Peygamberin ve tüm müminlerin himayesindedir. Hristiyanlık dini üzerine yaşayanlardan hiç kimse istemeden İslam'ı kabule zorlanmayacaktır. Hristiyanlardan birisi herhangi bir cinayete veya haksızlığa maruz kalırsa Müslümanlar ona yardım etmek zorundadırlar.” Maddelerini yazdırdıktan sonra, “kitap ehliyle en güzel olan bir tarzın dışında mücadele etmeyin ve deyin ki bize ve size indirilene iman ettik. Bizim ilahımız da sizin ilahınız da birdir ve biz ona teslim olmuşuz.” Ankebut Suresi 46. ayet, ayetini okumasıdır. (İbn Hişam, Ebu Muhammed Abdulmelik, Es-Siretü’n-Nebeviyye, Daru’t-Türasi’l-Arabiyle, Beyrut, 1396/1971, II/141-150)
Efendimiz (sav)’in kitap ehliyle olan ilişkisi sadece bunlarla sınırlı değildir. İlk eşi Hz. Hatice'nin akrabası ve Nasturi Rahibi olan Varaka bin Neffel, Peygamberimiz (sav) ile oldukça sıcak bir bağlantıya sahipti.
Resulullah, Edruh, Makna, Hayber, Necran ve Akabeli kitap ehline emannameler vererek onları koruma altına almıştı. Bu belgeler, İslam hakimiyeti altında yaşayan tüm kitap ehline eşit şartlar sağlıyordu ve her türlü hak ve hürriyetlerini garanti altına alıyordu.
Müslümanların sonraki yüzyılda kitap ehlinin can ve mal güvenliğini garanti altına alıp onlara inanç ve ibadet özgürlüğü tanımalarının temel dayanak noktalarından biri de bu emannamelerdir. Peygamberimiz (sav)’in kitap ehlini olan sevecen ve adil yaklaşımları arasında bir örnek vardır ki bugün bile birçok üniversitede ders olarak okutulmaktadır. Bu Medine vesikasıdır.
Müminler Mekke'den Medine'ye hicret ettiklerinde genel olarak bölgeye kargaşa hakimdi. Kabileler arasında kanlı çatışmalar yaşanıyor, huzur ve güven adına hiçbir emare görünmüyordu. Şehrin nüfusu 10.000'di. Bunlardan 1.500'ü Müslüman, 4.000'i Musevi, 4.500'ü de Müslüman olmayan Araplardı. Hal bu iken, Efendimiz (sav) huzur ve birlik ortamını sağlamak için bir vesika yayımlatmaya karar verdi. Medine Vesikası, Musevilere ve Hıristiyanlara dinlerini rahatça yaşayacakları, ticaretlerini serbestçe yapacakları bir ortam sunuyordu. Vesikanın bir diğer önemli tarafı da şuydu; Museviler eğer isterlerse kendi kutsal kitapları olan Tevrat'a göre yargılanabileceklerdi.
Görüldüğü gibi Hz. Muhammed (sav) Rabbimizin emrettiği ahlakın bir gereği olarak kitap ehline karşı yalnızca anlayış ve merhamet göstermekte kalmamış, İslam idaresi altındaki Musevi ve Hıristiyanların korunup kollanması gerektiğini de sahabeye öğretmiştir.
