"Gelin Birlik Olalım" belgeselinden.
Kitap Ehlinin İslam İdaresinde Bulduğu Huzur
Tarih boyunca İslamiyet'in ilk dönemlerinde Bizanslıların Mısır ve diğer bölgelerdeki Yakubi Hristiyanlarına karşı, Haçlı Seferleri sırasında Katoliklerin güzergahları üzerindeki Kudüs ve çevresinde yaşayan Musevilere ve Ortodokslara karşı, Avrupa'da Hristiyanların Musevilere karşı, İspanya'da Hristiyanların Müslümanlara ve Musevilere karşı izledikleri baskı ve şiddet politikasının benzerine İslam topraklarında hiçbir zaman rastlanmamıştır. İspanya'dan sürülen ve çeşitli ülkelere sığınan Museviler bu topraklarda çok büyük zorluklar ve sıkıntılarla karşılaşmışlar. Hatta çoğu kentlere girmelerine izin verilmediği için açlık ve susuzluktan şehir girişlerinde hayatlarını kaybetmişlerdir. Cenovalıların gemilerinde yolculuk edenler ise gemi çalışanları tarafından ya zulme uğratılmışlar ya da esir olarak korsanlara satılmışlardır. Ancak İspanyol zulmünden kaçan Museviler, aradıkları huzuru ve güvenliği yalnızca Osmanlı topraklarında bulmuşlardır.
İmparatorluğun sınırlarını Musevilere açan Sultan Beyazıt ise, Musevilere gereken merhamet ve özenin gösterilmesi için tüm eyaletlere bir ferman göndermiştir.
Fermanda: “İspanya Musevilerinin geri çevrilmek şöyle dursun, tam bir içtenlikle karşılanmaları, aksine hareket ederek göçmenlere kötü muamele yapacakların veya en ufak bir zarara sebebiyet vereceklerin ölümle cezalandırılacakları..” bildirilmiştir.
Dindarlığıyla tarihe geçmiş olan Sultan Beyazıt'ın bu misafirperverliği ve sevecenliği hiç kuşkusuz Kuran ahlakına olan bağlılığından kaynaklanmıştır.
İslam idaresiyle birlikte ahalisi huzur bulan topraklardan biri de Filistin'dir. Filistin'de yaşayan Musevi ve Hristiyan cemaatler, İslam idaresinin olduğu dönemlerde inanç özgürlüğüne sahip olmuş, Müslümanların yönetimi altında huzur ve güvenlik içinde yaşamışlar, ticaret ve zanaatla serbestçe ilgilenmişlerdir.
Son olarak Osmanlı İmparatorluğu bölgede 500 yıl boyunca barışı ve güvenliği sağlamış, Osmanlı'nın kurduğu nizamı daha sonra yeniden inşa etmek mümkün olmamıştır. İsrail Dışişleri Eski Bakanlarından Abba Eban, Osmanlı'nın Kudüs ve çevresine getirdiği özgürlük ve hoşgörüyü şu şekilde ifade etmiştir:
“Romalılardan ve her istilacıdan sadece zulüm, kan ve işkenceye layık görülen Kudüs ve Musevi halkı, ancak ve ancak Yavuz Sultan Selim'in Kudüs'ü fethetmesinden ve bu fethin kanuni tarafından pekiştirilmesinden sonradır ki, insanca yaşamanın, eşitliğin ne demek olduğunu ve huzur tadının ne anlama geldiğini öğrendi.” (İlhan Bardakçı,”Biz Hiç Irk Olmamışız”, 7 Maayıs 1983)
İslam dünyasının dört bir yanında Müslümanlarla Museviler ve Hristiyanlar asırlar boyunca aynı şehirlerde hatta aynı mahallelerde bir arada huzur ve güvenlik içinde yaşamışlardır. Ehli Kitap mensupları, Müslümanların yönetiminde olan bölgelerde, diledikleri gibi ticaretle uğraşıp mal sahibi olmuş, çeşitli meslek gruplarına dahil olabildikleri gibi devlet kademelerinde hatta sarayda dahi görev almışlardır.
