"Gelin Birlik Olalım" belgeselinden.
Osmanlı'da Bir Mimar Ailesi: Balyanlar
Osmanlı'da Ehli Kitap, fikir ve düşünce özgürlüğünden en üst düzeyde faydalanmış, ilim ve kültür hayatının bir parçası haline gelmiş ve arkalarında günümüze kadar gelen eserler bırakmışlardır. Bunlardan biri de Balyan Ailesidir.
Ermeni olan Balyan Ailesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde inşa edilen en gözde yapıların mimarlarıdırlar. Kayseri'nin Deverenk Köyü'nden İstanbul'a uzanan yolculukları, Balyanları İstanbul'un bugün halen imrenerek seyrettiğimiz camilerinin, binalarının mimarlarına dönüştürdü.
Balyanlar Müslüman değillerdi, Hristiyanlardı. Ancak Osmanlı İmparatorluğunda temel esas dini inanca göre değil, yeteneğe göre insan seçimi yapmaktı. Bu sayede Balyan Ailesi dinlerine ve inançlarına hiçbir zorluk çıkartılmadan camiler, hamamlar, hayratlar inşa ettiler. Bu yapıların arasında Rami, Davut Paşa, Topçular, Selimiye, Kuleli Kışlaları, Nusretiye Camii, Dolmabahçe Camii, Beyazıt Kulesi, Dolmabahçe Sarayı, Çırağan Sarayı gibi anıtsal binalar vardır.
İslam tarihinde görülen bu eşsiz sevgi ve adalet anlayışının temeli elbette Kuran ahlakıdır. Kuran ahlakını uygulayan Müslümanların idaresindeki topraklarda her zaman güvenlik, adalet ve barış hakim olmuştur. Halkın mutluluğunu ve refahını esas alan bu yönetimler, kendilerinden sonra gelen pek çok nesle örnek olacak bir sistem kurmuşlardır. Günümüzde de merhametli, şefkati, adaleti, tevazuyu, sabrı, fedakarlığı emreden gerçek Kuran ahlakının İslam dünyasında yaygınlaşmasıyla hem Müslümanların hem de gayrimüslimlerin huzur ve güvenlik bulacakları bir düzenin inşa edilmesi mümkün olacaktır.
