"Mucize Gezegen 2" belgeselinden.
İdeal Akışkanlık Değeri
Sıvı dediğimizde hepimizin gözünün önünde son derece akışkan bir madde canlanır. Oysa gerçekten sıvıların akışkanlıkları birbirlerinden çok farklı olabilirler. Örneğin katran, giliserol, zeytinyağı ve sülfürik asit bunların birbirleri arasında akışkanlık değerleri çok daha farkındır. Bu sıvılar su ile karşılaştıklarında ise ortaya çok daha büyük farklar çıkar. Çünkü su katrandan 10 milyar kat, giliseroldan bin kat, zeytinyağından ise 100 kat ve sülfürik asitten 25 kat daha akışkandır. Peki acaba suyun bu yüksek akışkanlık değerinin bizim için önemi nedir? Bu hayati sıvı biraz daha az ya da biraz daha fazla akışkan olsa bizim için fark eder miydi? Mikrobiyoji profesörü Michael Denton bu soruları şöyle cevap verir:
“Eğer akışkanlığı daha yüksek olsaydı su hayat için uygun bir temel olma özelliğini kesinlikle yitirirdi. Örneğin akışkanlığı sıvı hidrojen kadar yüksek olsaydı canlı hücresinin son derece hassas olan yapısı yaşamını sürdüremeyecekti. Öte yandan suyun akışkanlığı biraz daha az olsaydı hücrenin tüm yaşamsal faaliyetleri fiili olarak donacak ve bizim bildiğimize benzer bir hücre yaşamı mümkün olmayacaktı.”
Suyun akışkanlık değeri sadece hücre içindeki hareketler bakımından değil, aynı zamanda dolaşım sistemi açısından da çok önemlidir.
Vücudun içinde çok sayıda hücre vardır ve dışarıdan alınan havanın ve enerjinin hücrelere bir takım kanallar yoluyla pompalanması, atıkların da başka bir takım kanallar tarafından toplanması gerekir. Bu kanallar damarlardır.
Kalp ise bu damarlardaki akışı sağlayan pompadır. Damarların içinde akan şey ise kan olarak bildiğimiz sıvıdır ve temel olarak sudan oluşur. Damarların görevi, vücudun dört bir yanındaki hücrelerin her birine gerekli oksijen, enerji, besin ve hormon gibi maddeleri taşıyabilmektir. Vücudumuzdaki ortalama 5 milyar kılcal damarın toplam uzunluğu 950 kilometreyi bulur. Bazı memelilerde, tek bir santimetrekarelik bir kas alanı içinde 3000 adet açık kılcal damar yer alır. Kanın bu kadar daracık damarlar arasında tıkanmadan ve ağırlaşmadan hareket edebilmesi suyun yüksek akışkanlığı sayesinde mümkün olmaktadır. Michael Danton, bu akışkanlığın birazcık bile daha düşük olması durumunda hiçbir kan dolaşımı sisteminin işe yaramayacağını şöyle anlatır:
“Bir kılcal damar sistemi ancak kanalların içine pompalanan sıvının yüksek bir akışkanlığa sahip olması durumunda çalışır. Eğer suyun akışkanlığı sadece birkaç kat daha fazla olsa kılcal damarlardaki kan akışı için çok büyük bir pompalama basıncı gerekecek ve herhangi bir kılcal damar sistemi işlemez hale gelecektir. Eğer suyun akışkanlık değeri biraz az olmuş olsa kılcal damarlar yeterli oksijen ve glikoz oranı ulaştırabilmek için beslemeleri gereken kas dokusunun neredeyse tamamını kaplayacaklardır. Açıktır ki bu durumda geniş yaşam formlarının dizaynı imkansız hale gelecek ya da olağanüstü derecede sınırlanacaktır. Dolayısıyla suyun hayata uygun bir temel olabilmesi için akışkanlığının şu anda sahip olduğu değere çok çok yakın olması zorunludur.”
Bir başka deyişle, suyun tüm diğer özellikleri gibi akışkanlığı da, yaşam için olabilecek en ideal değerdedir.
Sıvıların akışkanlıkları arasında milyarlarca kat farklılıklar vardır. Ama su, bu milyarlarca farklı akışkanlık değeri içinde, tam olması gereken değerler de yaratılmıştır.
