"Denizlerdeki ihtişam" belgeselinden.
ORTAK YAŞAM
Yeryüzündeki pek çok canlı gibi deniz canlıları da yaşamlarını sürdürmek için birbirlerinin yardımına ihtiyaç duyar. Bazı deniz canlılarının üzerlerinde oluşan organizmaları, mantarları ya da ölümcül parazitleri sık sık temizlemeleri gerekir. Ancak bu canlıların kendi kendilerini temizleyebilecek bir sistemleri yoktur. Bunun için başka canlılarla yardımlaşırlar. Karşı karşıya geldiklerinde saniyeler içinde yem olabilecek bir canlı hiç çekinmeden diğerinin üzerinde gezinir ve buradaki parazit ve mantarları yiyerek temizler.
-Her iki taraf da memnundur. Bir taraf kendisine yiyecek temin ederken diğer taraf temizlenmiş ve zararlı organizmalardan arınmış olur. Temizlenmek isteyenler kimi zaman denizlerin en tehlikeli canlıları olan köpek balıkları ya da dev balinalar dahi olabilmektedir. Bu canlılar temizleme işlemini yapan küçük balıkların üzerlerinde gezinmelerine ve hatta ağızlarının içine girmelerine bile izin verirler. Bu sırada onlara en ufak bir zarar dahi vermezler. Temizleyici küçük balıklar da onların kendilerine zarar vermeyeceğinden emin, bunu bilir bir şekilde, korku duymaksızın onlara yaklaşırlar.
Berber balığı adı verilen ufak balıklar, benekli balta balıklarının üzerlerindeki ölümcül parazitleri temizlerler. Berber balıkları temizleme işlemini yaparken balta balıkları onları ürkütecek en ufak bir harekette bile bulunmazlar. Sanki karşılıklı bir anlaşma yapılmışçasına berber balıklarının işlerini bitirmelerine izin verirler. Böylece balta balıkları başka hiçbir şekilde elde edemeyecekleri bu temizliği kendileri için sağlamış olurlar.
Mercan balıklarının birçoğu dipteki kayaların üzerinde buldukları su yosunlarıyla beslenirler. Ancak bu balıkların tek yiyecek kaynağı su yosunları değildir. Burada gördüğümüz mercan balıkları deniz kaplumbağasının kabuğuna yapışmış olan mantarları da yerler. Yüzerek bu balıkların yanına gelen deniz kaplumbağası sanki sözleşmiş gibi onlara yakın bir yerde balıkların üzerine gelmesini bekler. Böylece kendi yapamayacağı temizliği mercan balıklarına yaptırmış olur.
Küçük şeffaf karides, birçok balığın üzerindeki organizmaları temizleme görevine üstlenmiştir. Balık, karidesin ağzında dolaşmasına izin verir. Hatta onun işini kolaylaştırmak amacıyla ağzını açar ve işlem bitene kadar bu şekilde açık olarak tutar. Karides, balığın hassas solungaçları arasında dahi dolaşabilir ve buradaki organizmaları da yiyerek temizler. Bahsettiğimiz bu deniz canlıları, kendi üzerlerindeki parazitlerin varlığından habersizdir. Üstelik haberdar olsalar bile üzerlerindeki parazitlerin, mantarların ya da farklı organizmaların kendilerine zarar verebileceklerini akledebilecek bir şuura sahip değildirler. Sahip olduklarını farz etsek bile bunlardan kurtulmak için ne yapmaları gerektiğini nasıl bilebilirler?
-Ancak bu canlılar ihtiyaçları olduğunda nereye gideceklerini ve hangi balıkların bu işi yapabileceğini çok iyi bilirler. Bu nedenle suyun içinde yollarını bulup sözleşmiş gibi o canlılarla belirli bir yerde buluşurlar. Bu sırada diğer balıklar için ne kadar tehlikeli olsalar da kendilerini temizleyenlere asla ama asla zarar vermezler. Hatta onların kendilerine yaklaşmasını sağlamak için renklerini değiştirerek ya da başka yöntemler kullanarak karşı tarafın güvenini kazanırlar. Bu davranışların hiçbirisi bir balığın planlayabileceği davranışlar değildir. Aralarında böyle bir anlaşma yapmaları ise imkansızdır. Hayret verici bir işbirliği gerçekleştiren tüm bu canlılar, gerçekte Allah'ın kendilerine verdiği özel güdüllerle hareket etmektedirler. Hareketlerini sanki şuurluymuşçasına işbirliği içinde gerçekleştiren bu canlılar, yeryüzüne var oldukları ilk günden beri sonsuz akıl sahibi Allah'ın ilhamı ile hareket etmektedirler. Bir Kuran ayetinde bildirildiği gibi:
“Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah'a ait olmasın. Onun karar yerini de, geçici bulunduğu yeri de bilir. Bunların tümü apaçık bir kitapta yazılıdır.” (Hud Suresi, 6)
Birçok insanın detaylarından haberdar dahi olmadığı denizaltındaki bu kusursuz yaşam, akıl ve vicdan sahibi olan her insan için alınacak derslerle doludur. Allah, yarattığı canlılar üzerlerinde kendi kudretini, sonsuz aklını ve sanatını göstermektedir.
