"Beynin sırları: koku ve tat mucizesi" belgeselinden.
Hayvanlardaki Koku Duyuları
Hayvanlar yaşadıkları ortama en uygun olan koku alma sistemiyle yaratılmıştır. Kokulara karşı olağanüstü hassas burunları olan köpeklerin koku duyarlılığı, insanlarınkinin bir milyon katıdır. Dolayısıyla köpekler, havadaki en küçük orandaki kokuları dahi kolayca algılar. Bu özellikleri nedeniyle insanların ve gelişmiş cihazların altından kalkamayacağı işleri başarırlar. Uyuşturucu maddeleri, kaçak malları, kayıp insanları, suçluları, felakete uğramış kişileri bulmakta köpeklerin bu üstün özelliklerinden yararlanılır.
Koku almanın hayatları için büyük bir önem taşıdığı bir başka canlı da somon balıklarıdır. Somon yavruları, kış aylarının sonunda akarsularda yumurtalarından çıkarlar. Yumurtadan çıktıktan hemen sonra ya da akarsularda birkaç yıl geçtikten sonra okyanusa doğru göç ederler. Yolculukları bununla sınırlı değildir. Açık denizlerde üreme olgunluğuna erişen somonlar, insanı şaşkınlığa düşüren bir yolculuk daha yaparlar. Bu yolculuk, yumurtalarından çıktıkları yere doğrudur ve bu sefer amaç kendi yumurtalarını bırakmaktır. Somon balıklarının bu uzun ve zahmetli yolculuğunda yön bulmalarına yardımcı olacak araçları yoktur. Buna rağmen yüzdükleri nehrin ağzını kolaylıkla bulur ve ırmağın çok sayıdaki kolu arasında kendilerini doğduğu yere götürecek olanı hatasız seçerler. Çünkü bir yön bulma duygusu gibi çalışan mükemmel bir koku alma sistemine sahiptirler. Kısacası koku alma duyusu binlerce kilometrelik yolculuğunda uzman bir rehber gibi somona yol gösterir.
Allah'ın Kuran'da dikkat çektiği canlılardan biri de sivrisineklerdir. Dişi sivrisineğin yumurtalarının gelişmesi için kana ihtiyacı vardır. Kanın kaynağını ise koku yoluyla belirler. Koku duyuları o denli hassastır ki, insan vücudundan havaya yayılan kimyasal maddeleri, hatta kilometrelerce uzaktaki bir kokunun kaynağını rahatlıkla saptayabilirler. Sivrisineğin üzerinde düşünülmesi gereken bir yaratılış örneği oldu ise Kuran'da şöyle bildirilir:
“Şüphesiz Allah, bir sivrisineği de ondan üstün olanı da örnek vermekten çekinmez. Böylece iman edenler, kuşkusuz bunun Rablerinden gelen bir gerçek olduğunu bilirler. İnkar edenlerse, Allah bu örnekle neyi amaçlamış derler. Bununla birçoğunu saptırır, birçoğunu da hidayete erdirir. Ancak o, fasıklardan başkasını saptırmaz.” (Bakara Suresi, 26)
