"Kuran'da Adı Geçen Canlılar" belgeselinden.
SİVRİSİNEK
Sivrisinek, Kuran'da adı geçen canlardan biridir. Bakara Suresi’nin 26. ayetinde Allah, sivrisinek hakkında şöyle buyurur:
“Şüphesiz Allah, bir dişi sivrisineği de, ondan üstün olanı da, herhangi bir şeye örnek vermekten çekinmez. Böylece iman edenler, kuşkusuz bunun Rab'lerinden gelen bir gerçek olduğunu bilirler. İnkâr edenler ise, Allah bu örnekle neyi amaçlamış derler. Oysa Allah, bununla birçoğunu saptırır, birçoğunu da hidayete erdirir. Ancak O, fâsıklardan başkasını saptırmaz.” (Bakara Suresi, 26)
Birçok insan tarafından sıradan görülen sivrisinek, Allah'ın Kuran'da verdiği bir örnek olması bakımından incelenmesi ve üzerinde düşünülmesi gereken bir canlıdır. Allah Kuran'da sivrisineği de ondan üstün olanı da örnek vermekten çekinmeyeceğini bildirerek büyük küçük her canlının Allah'ın yaratış sanatına bir delil olduğunu haber vermiştir.
Sivrisineklerle ilgili olarak genelde bilinen sadece kan emerek beslendikleridir. Oysa sanılanın aksine bütün sivrisinekler kanla beslenmezler. Sivrisineklerin sadece dişileri kan emer. Bunun da tek nedeni taşıdıkları yumurtaların olgunlaşmak için kanda bulunan proteinleri ihtiyaç duymasıdır. Sivrisineklerin temel gıdası ise bitki özleridir. Dikkat çekici olan ayette dişi sivrisineklerden bahsedilmesidir. Kan emen ve erkeğe göre daha üstün özelliklere sahip olanlar sadece dişi sivrisineklerdir. Kuran'ın indirildiği dönemdeki teknolojik imkanlarla bu önemli ayrıntının bilinmesine imkan yoktur. Ancak Allah'ın ayette özellikle dişi sivrisineğe dikkat çekmesi elbette Kuran'ın bir mucizesidir. Bu küçük canlıyı biraz daha yakından inceleyelim.
Sivrisinekler son derece hassas ısı alıcılarına sahiptir. Etrafındaki varlıkları sıcaklıklarına göre algılayabilirler. Sivrisineklerin sıcaklık algısı ışığa bağlı olmadığından karanlık bir odada bile sıcakkan damarlarını rahatlıkla bulabilirler. Sivrisineğin ısı algılayıcıları, binde bir derecelik sıcaklık değişimlerini bile fark edecek hassasiyettedir. Ön ayaklarında ısıyı algılamasına yarayan tarsi adı verilen bir organ bulunur. Kan damarları diğer dokulardan daha sıcaktır. Bu yüzden sivrisinek, ısı algılayıcısı sayesinde derinin altında kanın yoğun olduğu bölgeleri kolaylıkla bulur. Sivrisinek, ısının yanı sıra gaz, nem ve koku dedektörleriyle yüklü bir savaş uçağı gibidir. Avını kolaylıkla bulmasını sağlayan özel sistemlere sahiptir. Bu sistem, gaz, nem ve bazı kimyasal maddelere duyarlı çeşitli algılayıcılardan oluşur. Bu sayede sivrisinek, 30 metreden avının yerini karanlıkta bile tespit edebilir.
Sivrisineği çeken bir başka unsur da karbondioksit gazıdır. Nefes verdikçe açığa çıkan karbondioksit, sivrisinekler için oldukça çekicidir ve avını bulmasına yarayan önemli bir ipucudur. Isı, gaz, nem ve kimyasal salgı uyarılarından birini algılayan sivrisinek hemen avına yönelir. Sivrisinek avının üzerine o kadar yumuşak konar ki bu, çoğu zaman hissedilmez bile. Daha sonra ağız bölgesinde bulunan bir çift alet yardımıyla deriyi delmek için en uygun olan noktayı bulur. İlk delme işlemi alt ve üst çene tarafından yapılır. Sivrisineğin hortumunun içinde ise altı bıçaktan oluşan bir kesme mekanizması vardır. Dört bıçak deriyi derinlemesine keserken diğer iki bıçak birleşerek içi boş bir tüp meydana getirir. Sivrisinek açtığı delikten içeri uzattığı tüp yardımıyla kanı emer. Bu tüp sayesinde küçük bir kan damarına girip kanı doğrudan buradan içebilir. Ya da deriyi kestiğinde çevredeki dokularda biriken kanı emer. Çoğu kez delici iğneler deriye dikine saplanır. Sivrisineğin iğnesinin en önemli özelliği, belirli bir derinlikte eğilebilmesidir. Bu muhteşem özelliği sayesinde, iğne deri altında kolaylıkla hareket eder. Hatta derinin yüzeyine paralel uzanacak hale bile gelebilir. Böylece sivrisinek iğnesini damar bakımından en zengin bölgede tutar.
“Ey insanlar, (size) bir örnek verildi; şimdi onu dinleyin. Sizin, Allah'ın dışında tapmakta olduklarınız -hepsi bunun için bir araya gelseler dahigerçekten bir sinek bile yaratamazlar. Eğer sinek onlardan bir şey kapacak olsa, bunu da ondan geri alamazlar. İsteyen de güçsüz, istenen de.”
Hac suresi, 73-74 ayet
