"Sana zulmedeni affet. Sana küsene git, sana kötülük yapana iyilik yap. Aleyhine de olsa hakkı söyle. " (Kütüb-i Sitte, Muhtasarı Tercüme ve Şerhi, Prof. Dr. İbrahim Canan, 16. cilt, s. 317)
Peygamberimiz (sav) hayatı boyunca çevresindeki kişiler ile tek tek ilgilenmiş, her birinin eksiklerini ve hatalarını düzeltmek için onları uyarmış, temizliklerinden imanlarına kadar onları her türlü konuda eğitmeye çalışmıştır. Onun bu şefkatli, hoşgörülü, anlayışlı ve sabırlı tavrı, birçok insanın kalbinin dine ısınmasına ve Peygamberimiz (sav)'e büyük bir içtenlik ve sevgi ile bağlanmalarına vesile olmuştur. Allah, Peygamber Efendimizin çevresindekilere gösterdiği bu güzel tavrını Kuran'da şöyle bildirmektedir:
"Allah'tan bir rahmet dolayısıyla, onlara yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın onlar çevrenden dağılır giderlerdi. Öyleyse onları bağışla, onlar için bağışlanma dile…" (Al-i İmran Suresi, 159)
Peygamberimiz (sav) güçlü vicdanı ile ümmetini her yönüyle sahiplenmiş, onlara her konuda bir velinimet olmuştur. Bu özelliklerinden dolayı Peygamberimiz (sav) Kuran'ın birçok ayetinde "sahibiniz" (arkadaş, sıkı dost, sahip) olarak zikredilir. (Sebe Suresi, 46/Necm Suresi, 2/ Tekvir Suresi, 22)
Büyük İslam alimi İmam Gazali, hadis alimlerinden derlediği bilgiler ile Peygamber Efendimizin çevresindekilere karşı tutumunu şöyle özetlemiştir:
"... Huzurunda oturan herkese mübarek yüzünden nasibini verir, iltifat buyururdu. Bu yüzden huzurundaki herkes onun nezdinde kendisinden daha değerlisi olmadığı düşüncesine kapılırdı. Evet onun oturuşu, dinleyişi, sözleri, güzel latifeleri ve teveccühü hep nezdinde oturanlar içindi. Bununla birlikte onun meclisi haya, tevazu ve emniyet meclisiydi.
... Kendilerine ikram ve gönüllerini hoş tutmak için sahabelerini künyeleri ile çağırır, künyesi olmayanlara künye bularak onunla hitap ederdi.
Öfkelenmekten son derece uzak ve bir şeye çabucak rıza gösterendi. İnsanlara karşı insanların en şefkatlisiydi. Öyle ya, insanların en hayırlısı insanlara hayrı dokunan, insanların en yararlısı da insanlara faydalı olandır."( Tirmizi, Taberani; Huccetü'l İslam İmam Gazali, İhya'u Ulum'id-din, 2. cilt, Çeviri: Dr. Sıtkı Gülle, Huzur Yayınevi, İstanbul 1998, s. 798)
Peygamber Efendimiz (sav)'in çevresindekileri dine bağlayan ve kalplerini imana ısındıran insan sevgisi, ince düşüncesi ve şefkati, tüm Müslümanların önemle üzerinde durmaları gereken bir ahlak üstünlüğüdür.
Peygamber Efendimiz (sav)'in Şemal-i Şerifi 06
Özet
Bu makalede, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'in (sav) şefkatli, hoşgörülü ve anlayışlı tavrı ele alınmaktadır. Onun insanlara karşı gösterdiği üstün ahlakın, çevresindeki kişilerin kalplerini dine ısındırmasına ve iman etmelerine nasıl vesile olduğu vurgulanmaktadır. Makalede, bu özelliklerin tüm Müslümanlar için örnek teşkil ettiği belirtilmektedir.
Önemli Noktalar
- Peygamber Efendimiz (sav) zulmedeni affetmeyi, küs olana gitmeyi ve kötülük yapana iyilik yapmayı öğütlemiştir.
- O, çevresindeki herkesle tek tek ilgilenmiş, eksiklerini gidermek için onları eğitmiş ve uyarmıştır.
- Peygamberimizin şefkatli, hoşgörülü ve sabırlı tavrı, birçok insanın dine ısınmasına vesile olmuştur.
- Kur'an'da, Peygamber Efendimizin insanlara yumuşak davranmasının Allah'tan bir rahmet olduğu bildirilmektedir.
- İmam Gazali, Peygamberimizin meclisinin haya, tevazu ve emniyetle dolu olduğunu aktarmıştır.
- Peygamber Efendimizin insan sevgisi ve şefkati, tüm Müslümanlar için örnek alınması gereken bir ahlak üstünlüğüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Peygamber Efendimiz (sav)'in insanlarla ilişkilerinde temel prensipleri nelerdi?
Peygamber Efendimiz (sav), insanlarla ilişkilerinde affediciliği, küs olanla barışmayı, kötülük yapana iyilik yapmayı ve aleyhine de olsa hakkı söylemeyi temel prensip edinmiştir. Bu tavırlarıyla çevresindeki kişilere örnek olmuştur.
Peygamber Efendimizin hoşgörülü tavrı insanları nasıl etkilemiştir?
Peygamber Efendimizin şefkatli, hoşgörülü, anlayışlı ve sabırlı tavrı, birçok insanın kalbinin dine ısınmasına ve ona büyük bir içtenlik ve sevgi ile bağlanmalarına vesile olmuştur. Bu güzel ahlak, İslam'ın yayılmasında önemli bir rol oynamıştır.
Kur'an-ı Kerim, Peygamber Efendimizin insanlara yaklaşımını nasıl tasvir eder?
Kur'an-ı Kerim'de, Peygamber Efendimizin insanlara yumuşak davranmasının Allah'tan bir rahmet olduğu belirtilir. Eğer kaba ve katı yürekli olsaydı, insanların çevresinden dağılıp gideceği bildirilmektedir. Bu, onun merhametli kişiliğini vurgular.
İmam Gazali, Peygamber Efendimizin meclisini nasıl tanımlamıştır?
İmam Gazali'ye göre, Peygamber Efendimizin meclisi haya, tevazu ve emniyet meclisiydi. Huzurunda oturan herkese iltifat eder, her birinin kendisinden daha değerli olduğunu düşündürürdü. O, insanlara karşı son derece şefkatliydi.
Peygamber Efendimizin (sav) ahlakı Müslümanlar için neden önemlidir?
Peygamber Efendimizin (sav) insan sevgisi, ince düşüncesi ve şefkati, tüm Müslümanların üzerinde durmaları gereken üstün bir ahlak örneğidir. Onun yaşantısı, iman ahlakını günlük hayatta nasıl tatbik edeceğimiz konusunda bize yol gösterir.
