İnsanlık bugün gelişmiş kamera sistemleri, optik sensörler, gece görüş cihazları ve fiber optik haberleşme teknolojileri geliştirebilmek için milyarlarca dolarlık araştırmalar yürütmektedir. Işığın kırılması, odaklanması ve en verimli şekilde yönlendirilmesi; modern mühendisliğin en karmaşık alanlarından biridir. Çünkü optik sistemlerde meydana gelen en küçük hata bile görüntü kalitesini ciddi biçimde bozar. Lenslerde oluşan kırılma hataları, ışık kayıpları, görüntü bozulmaları ve odak sapmaları bugün bile tamamen çözülebilmiş problemler değildir.
Ancak doğadaki bazı canlılar, insanların yeni yeni anlamaya başladığı bu sistemleri milyonlarca yıldır kusursuz biçimde kullanmaktadır. Üstelik bunu metal parçalar, elektronik devreler veya yapay üretim tesisleri olmadan gerçekleştirmektedirler. İnsanların laboratuvar ortamında üretmeye çalıştığı birçok optik çözüm, canlıların bedenlerinde zaten hazır hâlde bulunmaktadır.
Denizyıldızlarında keşfedilen mikrolens sistemi, bunun dikkat çekici örneklerinden biridir. Bu canlılarda bulunan optik yapı, yalnızca biyolojik bir ayrıntı değil; fizik, geometri, malzeme bilimi ve bilgi temelli üretimin birlikte çalıştığı son derece mucizevi bir sistemdir.
Denizyıldızının Vücuduna Yayılmış Görme Sistemi
Özellikle ‘Ophiocoma wendtii’ türü denizyıldızları üzerinde yapılan araştırmalar, bu canlıların yüzeylerinde gelişmiş bir ışık algılama sistemi bulunduğunu göstermiştir. İlk bakışta sıradan ilgi çekmeyen bir canlı gibi görünen bu denizyıldızlarının her bir kolunda binlerce ‘mikroskobik lens’ yer almaktadır. Bu lensler yalnızca ışığı algılamakla kalmaz; gelen ışığı belirli yönlerde odaklayarak çevrenin algılanmasını da sağlar. Böylece denizyıldızı, klasik anlamda göz yapısına sahip olmadan çevresini kolayca ayırt edebilmektedir.
Öte yandan insanlarda ve birçok canlıda görme işlemi belirli organlarda toplanmıştır. Denizyıldızında ise durum farklıdır. Görsel algı sistemi tek bir merkezde değil, vücudun geniş bölümüne dağıtılmıştır. Bu nedenle denizyıldızı, birçok farklı açıdan gelen ışığı aynı anda değerlendirebilen yaygın bir optik sisteme sahiptir. Bu yapı, modern mühendislikte “dağıtık algılama sistemi” olarak tanımlanan teknolojiye benzemektedir. Günümüzde mühendisler, tek merkezli sistemlerin yerine çok noktalı algılama sistemleri geliştirmeye çalışmaktadır. Çünkü dağıtılmış yapılar hem daha dayanıklı hem de daha geniş görüş kapasitesine sahiptir. Denizyıldızında ise bu sistem Rabbimizin lütfu olarak zaten eksiksiz biçimde bulunmaktadır.
Mikrolenslerin Yapısı ve Optik Özellikleri
Denizyıldızının yüzeyindeki bu mikrolensler ‘kalsiyum karbonat kristallerinden’ oluşmaktadır. Ancak burada dikkat çekici olan nokta yalnızca kullanılan malzeme değildir. Asıl önemli olan, bu kristallerin geometrik yerleşimi ve optik hassasiyetidir.
Lensler altıgen bir düzen içinde yerleştirilmiştir. Altıgen yapı doğada en verimli yerleşim biçimlerinden biridir. Bal peteklerinde de görülen bu yapı, minimum alan kaybıyla maksimum yerleşim sağlar. Denizyıldızındaki lensler de bu düzen sayesinde birbirleriyle tam uyum içinde çalışır. Bunun yanında her bir mikrolensin, eğriliği, kalınlığı, ışık kırma açısı, yüzey yapısı, kristal yönelimi son derece hassas ölçülerle belirlenmiştir. Çünkü optik sistemlerde mikrometre düzeyindeki küçük bir hata bile görüntü kalitesini bozabilir.
Araştırmalar, bu lenslerin birçok yapay optik sistemde görülen bazı temel kusurları taşımadığını göstermektedir. Örneğin insan yapımı lenslerde sık görülen “sferik bozulma” problemi burada büyük ölçüde azaltılmıştır. Sferik bozulma, ‘ışığın farklı noktalarda odaklanması sonucu görüntünün bulanıklaşmasına neden olur’. Modern kamera teknolojilerinde bu sorunu azaltmak için çok katmanlı ve pahalı lens sistemleri kullanılmaktadır.
Denizyıldızındaki mikrolenslerde ise bu düzeltme doğal olarak bulunmaktadır. Ayrıca kristal yapılarda yaygın olarak görülen “çift kırılma” problemi de burada kontrol altındadır. Çift kırılma, ‘ışığın farklı yönlerde parçalanarak görüntüyü bozmasına neden olur’. Buna rağmen denizyıldızındaki lensler ışığı son derece isabetli biçimde yönlendirebilmektedir.
Bazı araştırmacılar, bu biyolojik lenslerin belirli şartlarda insan yapımı mikro optik sistemlerden daha verimli çalıştığını belirtmektedir. Çünkü burada yalnızca tek bir lens değil; birlikte çalışan dev bir optik ağ bulunmaktadır.
Işığın Yönetildiği Canlı Bir Sistem
Denizyıldızındaki sistem yalnızca ışığı toplamaz; aynı zamanda ışığın gereksiz dağılmasını da engeller. Lenslerin çevresindeki pigment hücreleri fazla ışığı emerek görüntü kalitesini artırır. Bu durum modern kameralardaki ışık yalıtım sistemlerine benzemektedir. Bugün mühendisler ışığın sensör içine kontrollü girmesi için özel kaplamalar, siyah yüzeyler ve filtre sistemleri kullanmaktadır. Denizyıldızında ise aynı işlem canlı dokularla gerçekleştirilmektedir.
Üstelik bütün bu yapı deniz ortamında çalışmaktadır. Tuzlu su, basınç değişimleri, sıcaklık farklılıkları ve sürekli hareket hâlindeki çevre şartları düşünüldüğünde, bu optik sistemin dayanıklılığı daha da dikkat çekici hâle gelir. İnsan yapımı hassas optik cihazların büyük bölümü böylesine ağır şartlarda kısa sürede zarar görürken, denizyıldızındaki sistem yaşam boyunca çalışmaya devam etmektedir.
Teknolojinin Taklit Etmeye Çalıştığı Sistem
Günümüzde biyomimetik alanında çalışan mühendisler, doğadaki bu optik sistemleri taklit ederek yeni nesil teknolojiler geliştirmeye çalışmaktadır. Özellikle, mikro kamera sistemleri, tıbbi görüntüleme cihazları, fiber optik haberleşme, ışık sensörleri, deniz altı görüntüleme sistemleri gibi alanlarda denizyıldızındaki lens yapıları örnek alınmaktadır.
Fiber optik teknolojilerde en önemli sorunlardan biri ışığın kayıp yaşamadan doğru şekilde yönlendirilmesidir. Denizyıldızındaki mikrolens sistemi ise ışığı çok düşük kayıpla yönlendirebilmektedir. Bu nedenle araştırmacılar bu canlıdaki yapının gelecekte veri iletim teknolojilerine ilham verebileceğini düşünmektedir. Burada dikkat çekici olan gerçek şudur: İnsan, bugün ileri teknoloji kullanarak ulaşmaya çalıştığı çözümleri doğada hazır hâlde bulmaktadır. Diğer bir deyişle Rabbimizin mükemmel örneklerle yaratışını taklit etmeye çalışmaktadır.
Genetik Bilgiye Dayalı Üretim
Bu sistemin en dikkat çekici yönlerinden biri de üretim biçimidir. Çünkü denizyıldızındaki mikrolensler sonradan monte edilen parçalar değildir. Her biri canlı gelişimi sırasında hücresel üretim süreçleriyle meydana gelir.
Bir lensin görev yapabilmesi için tam doğru yerde oluşması, doğru eğime sahip olması, uygun kristal yapıda üretilmesi, diğer lenslerle uyum içinde yerleşmesi, sinirsel algı sistemiyle bağlantılı çalışması gerekir.
Bütün bunlar belirli bir bilgiye dayanır. Çünkü ortada yalnızca madde değil; düzenlenmiş mucizevi teknik bilgi vardır. Günümüzde en basit optik sensör bile ayrıntılı mühendislik planları olmadan üretilemezken, denizyıldızındaki binlerce mikrolens Rabbimizin mucizevi yaratması ile en mükemmel şekilde var olmaktadır.
Burada cevaplanması gereken temel soru şudur: ‘Işığın fizik kurallarına uygun çalışan bu hassas sistem, nasıl olup da evrim savunucularının insan aklının kabul etmeyeceği bir iddia olan tesadüf diğer deyişle bilinçsiz süreçlerin ürünü olabilir?
Rabbimizin varlığını gösteren bu yapı yalnızca biyolojik bir yapı değil; fizik hesaplarına dayanan bir optik düzen bulunmaktadır. Işığın kırılması, odak uzaklığı, yüzey eğriliği ve kristal yönlenmesi gibi çok sayıda teknik ayrıntı aynı anda kusursuz biçimde çalışmaktadır. Bunlardan yalnızca birindeki hata sistemin işlevini kaybetmesine neden olurdu.
Denizyıldızındaki mikrolens sistemi, doğadaki canlıların ne kadar ileri düzey yapılara sahip olduğunu gösteren dikkat çekici örneklerden sadece biridir. Burada yalnızca biyolojik bir oluşum değil; fizik, geometri, optik ve bilgiye dayalı üretimin birlikte çalıştığı çok katmanlı bir sistem vardır.
İnsanlık bugün bu yapıları anlamaya ve taklit etmeye çalışmaktadır. Ancak hâlâ aynı verimlilikte, kendi kendini üretebilen, enerji tasarruflu ve dayanıklı sistemler geliştirebilmiş değildir.
Bu gerçek, canlılardaki yapıların rastgele süreçlerin ürünü olmadığını açık biçimde göstermektedir. Çünkü tesadüf; matematiksel uyum oluşturmaz. Kör doğa olayları; optik hesaplar yapmaz. Bilinçsiz süreçler; ışığı yöneten mühendislik sistemleri kurmaz.
Kur’an’da Allah’ın yaratışıyla ilgili şöyle buyrulmaktadır:
“O Allah ki; yaratandır, kusursuzca var edendir, şekil ve suret verendir. En güzel isimler O’nundur.” (Haşr Suresi, 24)
Denizyıldızındaki mikrolens sistemi de canlılarda görülen bu kusursuz ölçü ve düzenin dikkat çekici örneklerinden biridir. İnsan, doğadaki bu sistemleri inceledikçe; canlılığın arkasındaki üstün bilgi, ölçü ve planlamayı daha açık biçimde görmektedir.
