"Topraktaki hayat" belgeselinden.
Yer Altında Bizim İçin Çalışan Dev Laboratuvar
Toprak, sadece organik maddeler ve toprak parçacıklarından meydana gelmiş bir yapı değildir. Toprakta yaşayan mikroorganizmalar da bu yapının önemli bir parçasıdırlar. Bir örnek vermek gerekirse, bir çay kaşığı toprakta yaklaşık 4000 çeşit mikroorganizma bulunmaktadır. Topraktaki mikroorganizmaların yoğunluğu ve yapmış oldukları bazı kimyasal işlemler toprağın verimliliği üzerinde büyük rol oynar. Bu canlılar, topraktaki bitkisel ve hayvansal artıkları parçalayarak ayrıştırır. Böylece hem enerji ihtiyaçlarını karşılar hem de bitkiler için gerekli olan besin maddelerini bitkilerin alabilecekleri bir şekle dönüştürmüş olurlar. Çünkü topraktaki bitki ve hayvan artıklarının içerdiği besin maddeleri, özellikle de nitrojenli bileşikler ve mineraller, bitkilerin hemen alıp kullanabilecekleri bir yapıda değildir. Ancak bitkiler için sorun olan bu durum mikroorganizmalar tarafından çözülmekte ve toprak besince zenginleştiğinden verimli bir hale gelmektedir.
Nebraska Üniversitesi Tarım ve Doğal Kaynaklar Enstitüsü tarafından yayınlanan bilimsel bir makalede, bu canlıların toprağın verimini hangi yollarla artırdıkları şöyle anlatılmaktadır:
“Ayağımızın hemen altında başka bir dünya vardır. Toprak ekosistemi üzerinde yavaş yavaş düşünülürken, topraktaki mikroorganizmaların gizli kalmış yaşamlarını anlayabilmek çevreyi daha iyileştirecek, ayrıca tarımsal ürünlerin artmasını sağlayacaktır. Toprağın görünmeyen bu sakinleri, sağlıklı toprağın oluşması ve bitkilerin yetişmesi için gerekli olan kompleks mekanizmaların motorunu oluştururlar. Bu organizmalar, faydalı tüm görevleri eksiksiz bir şekilde yerine getirirler. Örneğin, bitki artıklarını gübreye dönüştürmek, humus yapmak, tarımsal bitkilerin ihtiyaç duyacakları su miktarını dengelemek ve bitkiler için toprakta yer alan besinlerin değerini artırmak ve toprağın yapısını daha geliştirmek gibi ekolojikdengeyi çok yakından ilgilendiren bu olayların hepsi toprakta bulunan organizmalar tarafından yapılmaktadır.”
Gözle görülemeyen bu küçücük canlıların tıpkı bir kimyager gibi hareket ederek toprağa verimli kılan işlemler yapmaları elbette ki mucizevi bir durumdur. Yıllarca eğitim görmüş bir kimyager bile kendi işinde hata yapabilirken ya da şaşırabilirken bu canlılar var oldukları günden beri hatasız bir biçimde görevlerini yerine getirerek yediğimiz meyve ve sebzeler için gerekli besin maddelerini üretmektedirler. Açıktır ki Yüce Rabbimiz bu canlıları ihtiyaçları olan bilgi ve özelliklerle yaratmakta ve bu canlılar vesilesiyle yaşadığımız toprakları verimli kılarak bizleri sayamayacağımız kadar çeşitli nimetlerle rızıklandırmaktadır. Şüphesiz ki bu büyük bir nimettir. Toprakta yetişen bitkilerin hepsi aynı su ile sulanmalarına, aynı güneş ışığı ile fotosentez yapıp aynı havayı kullanmalarına rağmen şekilleri, tatları ve besin değerleri birbirlerinden farklı olmaktadır. Üzerinde biraz düşünüldüğünde bunun olağanüstü bir durum olduğu hemen fark edilecektir. Toprak sanki sihirli bir karışım gibi tohumu, suyu, havayı ve güneşi belli bir süre sonra lezzetli bir elma, bir muz ya da nefis kokulu bir çilek haline dönüştürmektedir. Bir Kuran ayetinde toprağın bu özelliğine şöyle dikkat çekilmektedir:
Şeytandan Allah'a sığınırım:
“Yeryüzünde birbirine yakın komşu kıtalar vardır. Üzüm bağları, ekinler, çatallı ve çatalsız hurmalıklar da vardır ki bunlar aynı suyla sulanır. Ama ürünlerindeki verimde ve lezzette bazısını bazısına üstün kılıyoruz. Şüphesiz bunda aklını kullanan bir topluluk için gerçekten ayetler vardır.” (Ra’d Suresi, 4)
Sonsuz rahmet sahibi olan Rabbimiz toprağı vesile kılarak kullarının yemekten zevk ve lezzet alacağı nimetleri olabilecek en mükemmel yoldan onlara ulaştırmaktadır. Başka ayetlerde ise Allah, “yeri yardıkça yardık” ifadesiyle toprağın özel olarak bereketli bir madde kılındığına dikkat çekmiştir.
Şeytandan Allah'a sığınırım:
“Bir de insan yediğine bir bakıversin. Biz şüphesiz suyu akıttıkça akıttık, sonra yeri yardıkça yardık, böylece ondan taneler bitirdik. Üzümler, yoncalar, zeytinler, hurmalar, boyları birbiriyle yarışan ve iç içe girmiş ağaçlı bahçeler, meyveler ve otlaklıklar size ve hayvanlarınıza bir yarar olmak üzere.” (Abese Suresi, 24-32)
