Osmanlı döneminde Kabe'nin bakımı
"Müslümanların üç kutlu mescidi" belgeselinden
OSMANLI DÖNEMİNDE KABE'NİN BAKIMI
16. Yüzyılda Sultan Yavuz Selim zamanında Osmanlı Devleti'nin bütün Arap Yarımadası'na ve Orta Doğu'ya hakim olmasıyla bölgede yeni bir dönem başladı. Mekke ve Medine'yi içine alan bölge Hicaz vilayeti olarak adlandırıldı.
Mukaddes şehir Mekke'nin de içinde yer aldığı kutsal beldeler uzun yıllar Osmanlı yönetimi altında kalmıştır. O dönemde çok büyük bir coğrafyaya hükmeden Osmanlı Devleti, Hicaz bölgesine diğer yerlerden çok daha özel bir ilgi göstermiş, bu kutsal toprakların korunmasına ve imarına büyük özen göstermiştir.
Kabe etrafında yapılan bütün mimari çalışmalarda Kabe'nin boyundan daha yüksek bir yapı inşa etmemeye özen gösterilmiştir. Abdülhamid Han'ın Hicaz demiryolu yapılırken raylara tren gürültüsünü azaltan malzemeler döşetmesi de yine bu titiz anlayışın bir sonucudur. Osmanlı Padişahlarının Mekke ve Medine'ye bakış açıları, bu bölgenin hakimi oldukları değil, ancak hizmetkârı oldukları şeklindeydi. Bu sebeple Yavuz Sultan Selim'den itibaren bütün Osmanlı hükümdarları, Hadimül Haremeyn-i Şerefeyn unvanını kullandılar. Yani Mekke ile Medine'nin hizmetkârı. Osmanlı Padişahları bölgeye hükmettikleri süre boyunca üzerlerine aldıkları bu sorumluluğun gereklerini en ince ayrıntısına kadar yerine getirerek bu sıfatı hakkıyla temsil ettiler. Sultan II. Selim'in döneminde Mescid-i Haram'ın ahşap tavanları yıkılarak yerlerine mermerden inşa edilmiş ve üzerlerine altın alemler konulmuş kubbeler yapıldı. Sonrada Sultan Ahmet, 1. Abdülhamid, 4. Murad, 2. Mahmud ve Abdülmecit zamanlarında Mescid-i Haram'ın muhtelif bölümleri tamir edildi, etrafında yeni bölümler yapıldı. Yenilenen kemerler üzerine Türk üslubunda 500 küçük kubbe daha ilave edildi. Mevcut 19 kapı yenilendi. Tavaf yeri etrafına kandiller dikildi. Bugün ayakta duran Kabe ve çevresinde o dönemin meşhur mimar ve ustalarının emekleri bulunmaktadır.
Son dönemde gazetelerde çıkan haberlerde Mekke ve Mescid-i Haram bölgesinde faaliyete geçecek yeni bir projeden söz edilmektedir. 2007 Yılında bitirilmesi hedeflenen projeyle Mekke'nin çehresinin tamamen değişmesi planlanmaktadır. Projeye göre Kabe'nin etrafındaki ibadet alanı genişletilecek, Cidde'den Kabe'ye gelen yolun üst kısmı da bu alana eklenecektir. Böylece Kabe'deki ibadet yeri kapasitesi 3 kat artırılmış olacak, aynı anda 3 milyon Müslümanın saf tutabilmesine imkan sağlanacaktır.
